Τις τελευταίες ημέρες βλέπω παντού δακρύβρεχτες αναρτήσεις για το γκρέμισμα του κινηματογράφου Ατλαντίς. Αναμνήσεις από παιδικά χρόνια, νοσταλγία για μια άλλη εποχή, φωτογραφίες, βαριές κουβέντες για την «καταστροφή» μιας ακόμη ψηφίδας της παλιάς Αθήνας.
Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που μοιάζει να ξεχνάμε: ο κινηματογράφος έχει κλείσει εδώ και περίπου δύο χρόνια. Ας είμαστε ειλικρινείς, πόσοι από εκείνους που σήμερα θρηνούν διαδικτυακά την απώλειά του είχαν πραγματικά πατήσει το πόδι τους εκεί τα τελευταία 20, 30 ή και 40 χρόνια;
Γιατί υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στη μνήμη και στην πραγματικότητα. Μπορεί να αγαπάμε τις αναμνήσεις μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το κτίριο που τις φιλοξένησε εξακολουθεί να είναι λειτουργικό, βιώσιμο ή χρήσιμο για τη σημερινή πόλη.
Μήπως να δοκιμάσουμε να δούμε και την άλλη πλευρά;
Το Ατλαντίς ήταν ένα κτίριο που είχε πάψει εδώ και χρόνια να λειτουργεί ως κινηματογράφος. Η περιοχή, αντί να παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα παρελθόν που έχει ήδη τελειώσει, έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ένα ολοκαίνουριο κτίριο, μια νέα χρήση και μια νέα ζωή. Αυτό, ειδικά σε μια πόλη όπως η Αθήνα, δεν είναι απαραίτητα κακό.
Ένα σύγχρονο κτίριο μπορεί να σημαίνει επένδυση, κίνηση, νέες επιχειρήσεις, νέες θέσεις εργασίας και περισσότερη ζωή στον δρόμο. Μιλάμε για ένα ολόκληρο τετράγωνο, το οποίο έχει τη δυνατότητα να αλλάξει συνολικά την εικόνα και τη λειτουργία της περιοχής.
Και πριν αρχίσουμε να φοβόμαστε ότι «θα έρθει κάποια πολυεθνική και θα μας τα πάρει όλα», ας κοιτάξουμε λίγο καλύτερα τα δεδομένα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το τετράγωνο βρίσκεται σε ελληνικά χέρια. Αλλά ακόμη κι αν δεν βρισκόταν, ακόμη κι αν επρόκειτο για μια μεγάλη πολυεθνική, δεν καταλαβαίνω γιατί θα έπρεπε αυτομάτως να θεωρούμε την αλλαγή κακή.
Μια τέτοια επένδυση μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να φέρει ζωή και κίνηση στην περιοχή και να λειτουργήσει ως αφετηρία για μια ευρύτερη αναβάθμιση. Το αν πίσω από αυτήν βρίσκεται μια ελληνική επιχείρηση ή μια πολυεθνική δεν μετατρέπει από μόνο του ένα καινούριο κτίριο σε καλό ή κακό.
Αυτό που πραγματικά με προβληματίζει είναι αυτή η μόνιμη αντίληψη ότι κάθε τι καινούριο είναι κακό και κάθε τι παλιό αυτομάτως πολύτιμο. Ας είμαστε ρεαλιστές. Δεν είναι! Η κοινωνία εξελίσσεται. Νέες ανάγκες δημιουργούνται. Δεν χρειάζεται να ζούμε σε ένα αστικό μουσείο, φοβούμενοι κάθε αλλαγή. Η πόλη είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Αλλάζει, γκρεμίζει, ξαναχτίζει, προσαρμόζεται στις ανάγκες των ανθρώπων της και συνεχίζει.
Φυσικά και αξίζει να προστατεύουμε την αρχιτεκτονική κληρονομιά. Φυσικά και πρέπει να διατηρούμε ό,τι πραγματικά έχει ιστορική, αρχιτεκτονική ή πολιτιστική αξία. Αλλά δεν μπορεί κάθε κλειστό κατάστημα, κάθε παλιό κτίριο και κάθε χώρος που κάποτε αγαπήσαμε να μετατρέπεται αυτομάτως σε «μνημείο» τη στιγμή που αποφασίζεται η κατεδάφισή του.
Ας κρατήσουμε τις αναμνήσεις μας. Αλλά ας αφήσουμε και την πόλη να δημιουργήσει καινούριες.
Γιατί ίσως το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε την Αθήνα ίδια με αυτή που θυμόμαστε από τα παιδικά μας χρόνια, αλλά να φροντίσουμε ώστε η πόλη που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας, να έχει λόγους να δημιουργήσουν και εκείνα τις δικές τους αναμνήσεις.
Τα φιλιά μου,
Decofairy